Cảm nhận về bài Thương vợ của Tú Xương

Đề bài: Anh chị hãy nêu cảm nhận về bài Thương vợ của Tú Xương.

Bài làm

Loading...

Trong nền văn học nước nhà, những bài thơ của những người chồng ca ngợi người vợ rất ít do ảnh hưởng của tư tưởng Nho Giáo hay những luật lệ khắt khe của xã hội phong kiến người phụ nữ không được đề cao. Đề tài làm về người phụ nữ trong xã hội thì được đề cập và nhắc tới rất nhiều như Nguyễn Du đã khóc thay cho số phận người phụ nữ:

“Đau đớn thay phận đàn bà

Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”

(Truyện Kiều)

Hay là những bài thơ tự than của những người phụ nữ:

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

(Bánh trôi nước- Hồ Xuân Hương)

Nhưng điều đặc biệt ở tác phẩm này chính là người chồng đã tự tay viết nên bài thơ để ca ngợi những đức tính tốt đẹp của người vợ. Đó chính là Tú Xương, ông viết một bài thơ nói về người vợ của mình đã tần tảo sớm hôm nuôi con và nuôi cả chồng đi học, đi thi: “Nuôi cả năm con với một chồng”. Bài thơ “Thương vợ” là một bài thơ trữ tình đặc sắc đậm chất ca dao, dân gian ta với những từ ngữ rất bình dị mà chau chuốt đến lạ thường.

Cảm nhận về bài Thương vợ của Tú Xương

Đầu bài thơ tác giả đã nói về sự gian nan vất vả của người vợ:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông

Nuôi đủ năm con với một chồng”

 Người vợ quanh năm buôn bán ở khu vực rất nguy hiểm “mom sông”- có nghĩa là ven sông hay bờ sông, ông sử dụng từ “mom” làm cho câu thơ có độ chênh vênh nhất định, nếu chỉ không cẩn thận một chút thôi bà Tú cũng có thể sẽ bị ngã xuống sông. Ấy thế vậy mà bà Tú phải quanh năm buôn bán ở đó, cho thấy sự vất vả của bà kéo dài từ ngày này sang ngày khác và từ năm này sang năm khác. Vào thơ thật dí dỏm và hóm hỉnh lại rất tự nhiên làm cho người đọc thấy ngay được sự khác biệt trong đó “nuôi chồng”, bấy lâu nay việc người phụ nữ làm việc vất vả để nuôi con thì rất nhiều nhưng trong thơ của Tú Xương xuất hiện việc “nuôi chồng” mà còn nuôi “đủ”, Tú Xương là một người văn thơ hay chữ nhưng nhiều lần thi thì chỉ đỗ Tú tài. Thời xưa việc nam nhi thi đỗ và lấy sự nghiệp làm trọng, là người trụ cột trong gia đình:

“Chí làm trai dặm nghìn da ngựa

Gieo thái sơn nhẹ tựa hồng mao”.

(Chinh phụ ngâm)

Nhưng Tú Xương thì khác ông chưa làm được nghiệp lớn gì, mà còn vợ nuôi ta thấy nổi bật là tính trào phúng ở hai câu đầu này. Ở những câu thơ tiếp theo ông tiếp tục nói về nỗi vất vả của người vợ, với sự tần tảo sớm hôm dù có gian khó đến đâu cũng không kêu ca nửa lời:

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông

Một duyên hai nợ âu đành phận

Năm nắng mười mưa dám quản công”.

 Ca dao có câu:

“Con cò lặn lội bờ sông

Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non”

Ông đã vận dùng rất xuất sắc ca dao tục ngữ vào bài thơ này, đây là một thành công nổi trội mà Tú Xương đã làm được,  bài thơ trở nên gần gũi và bình dị làm cho người đọc cảm thấy dễ hiểu và thú vị. Từ láy “lặn lội” cho ta thấy sự  vất vả của ba Tú được nhân lên, “thân cò”- tác giả đã sử dụng hình tượng con cò trong dân gian để nói về cuộc đời vất vả của bà Tú, người phụ nữ thật khổ ông đồng cảm và thương vợ biết bao nhiêu khi mà việc buôn bán khó khăn vất vả vẫn cứ một mình bà Tú gánh chịu. Biện pháp đảo ngữ được sử dụng thuần thục làm cho sự cực nhọc, gian khổ thêm nhiều lần. Trong bài ca dao trên “con cò” đã bật ra tiếng khóc vất vả. Nhưng vợ ông là một người có đức tính tốt dù cho có vất vả “năm nắng, mười mưa” cũng không bao giờ kêu ca mà “âu đành phận” mà cam chịu sự vất vả đó, đây là đức tính hi sinh ở người phụ nữ. Ông là một người quan tâm đến vợ, biết được sự vất vả của vợ và ông cũng rất thương vợ  và quý trọng người vợ này. Ông không dựa vào duyên số để trút bỏ trách nhiệm, bà Tú lấy ông là do một duyên nhưng  lại hai nợ có nghĩa là duyên ít nợ nhiều. Tú Xương đã tự coi mình là cái nợ mà bà Tú phải gánh chịu.

Ông kết lại bài thơ bằng sự tự trách, nói thay lời người vợ, tự trách mình không tốt, không gánh vách được gia đình:

“Cha mẹ thói đời ăn ở bạc

Có chồng hờ hững cũng như không”.

Ông tự mắng mình, nhìn thấy được sự vất vả cực nhọc của vợ nhưng không giúp được gì mà còn tạo thêm gánh nặng cho vợ. Ông nói thay lời trách móc của bà Tú dành cho mình, có chồng mà như không có chồng.

Qua bài thơ ta thấy được sự ngợi ca đức tính tốt đẹp của bà Tú, áp dụng rất thành công ca dao tục ngữ để nói về thân phận của người phụ nữ: vất vả cực nhọc, nhưng âu đành phận, hi sinh mà không kể công của vợ ông. Đây là một bài thơ xuất sắc của Tú Xương ông đã gửi gắm hết  tâm trạng và nỗi niềm cảm thông, thương vợ vào trong bài thơ này. Tú Xương đã để lại cho nền văn học Việt Nam hình tượng đẹp, những nét đẹp của người phụ nữ phương Đông bằng những ngôn ngữ hết sức giản dị nhân văn lại thêm vào đó là sự tinh tế trong việc kết hợp vận dụng các câu ca dao đậm màu sắc dân gian pha lẫn một chút trào phúng đem lại một sự mới lạ cho người đọc. Và cho đến nay thì bài thơ Thương vợ vẫn giữ nguyên được giá trị mãi không phai nhòa.

Cảm nhận về bài Thương vợ của Tú Xương
Đánh giá bài viết
Loading...

Share this post