Phân tích hình tượng Lorca trong Đàn ghi-ta của Lor-ca của Thanh Thảo

Phân tích hình tượng Lorca trong Đàn ghi-ta của Lor-ca của Thanh Thảo

Bài làm

Loading...

Nhắc tới Lor-ca là nhắc tới người nghệ sĩ nổi tiếng về cả âm nhạc và thi ca và đồng thời cũng là người chiến sĩ kiên cường trong cuộc chiến đấu của chế độ phát xít độc tài Prang-co đầu thế kỷ XX của Tây Ban Nha. Tuy có vị trí không nhỏ nhưng Lor-ca phải chịu số phận thảm khốc. Lor-ca đã gợi nguồn cảm hứng cho Thanh Thảo viết lên bài thơ “Đàn ghi-ta của Lor-ca”. Bài thơ đã thể hiện sinh động hình tượng nhân vật Lor-ca bằng bút pháp tượng trưng siêu thực.

Trước hết, hình tượng nhân vật Lorca hiện lên trong bối cảnh dữ dội của nền chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha đầu thế kỷ XX. Chân dung của người nghệ sĩ ấy được lột tả sâu sắc qua câu thơ:

“Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt”

Câu thơ gợi ra không gian văn hóa đặc trưng của đất nước Tây Ban Nha. Đó là những đấu trường bò tót. Màu “đỏ gắt” là sự cộng hưởng tự nhiên từ màu đỏ của áo choàng với ánh nắng rực sáng trên không gian đầy nóng bỏng. Nó khiến ta liên tưởng về tính chất của đấu trường với mâu thuẫn gay gắt giữa khát vọng cách tân nghệ thuật với nền nghệ thuật già cỗi, giữa khát vọng tự do dân chủ với sự tàn ác của chế độ độc tài. Trên khung nền ấy, Lor-ca tự nguyện khoác lên mình tấm áo choàng đỏ để dấn thân vào chiến trường không cân sức.

Thứ hai, Lor-ca hiện lên trong hình tượng một người nghệ sĩ cô đơn. Lor-ca là người thủ lĩnh khởi xướng phong trào đấu tranh tự do nhưng trong thực tại xã hội bấy giờ dường như Lor-ca chưa tìm được một sự thấu hiểu, sự ủng hộ nào. Thậm chí, Lor-ca còn bị đàn áp bởi một nền nghệ thuật già cỗi với bộ phận nhân dân.

“đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn”

Một loạt từ láy đã tạo nên bóng dáng của một người chiến sĩ cô đơn với bước chân mệt mỏi nhưng tâm hồn thì luôn say đắm với lý tưởng, với thiên nhiên, cái đẹp. Từ “lang thang” thể hiện bước chân của con người nay đây mai đó, không dừng lại ở một nơi cố định, không bó buộc trong một không gian chật hẹp. “miền đơn độc” tức là một không gian ít dấu chân con người, là những cánh đồng, cao nguyên Tây Ban Nha. “Chếnh choáng” gợi sự xô lệch, dập dềnh trên yên ngựa. Lor-ca đang thăng hoa cùng cái đẹp và lý tưởng. “mỏi mòn” là trạng thái hao sút về sức lực thể chất. Những từ láy tạo nên bức chân dung về một người có tâm hồn lãng tử nhưng phải dấn thân trên con đường dữ dội, có ước mơ lãng mạn và ý chí kiên cường nhưng lại phải một mình đấu tranh trong thế giới bạo tàn, cô đơn trong chính cuộc đấu tranh ấy, không ai không một ai có thể thấu hiểu.

Thứ ba, Lor-ca là một con người mang số phận thảm khốc.

“bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ”

Từ “kinh hoàng” và “bê bết” thể hiện tính chất thảm khốc và dã man nhất mà Lor-ca phải chịu đồng thời cũng cho thấy tâm trạng của Lor-ca, của người dân Tây Ban Nha  và của chính tác giả. “bỗng kinh hoàng” gợi tâm trạng khiếp đảm, quá sức tưởng tượng. “bê bết đỏ” tạo cảm giác như chồng chất nỗi đau, màu đỏ như dày lên từ màu đỏ của áo choàng và máu. Chân dung của Lor-ca bi thương đầy mình những vết máu loang lổ.

Cuối cùng, hình tượng Lor-ca bất tử với tiếng đàn.

“Lor-ca bị điệu về bãi bắn

chàng đi như người mộng du”

“tiếng đàn như cỏ mọc hoang”

Trong bối cảnh “bị điệu”, “đi” là một hành động thụ động của đôi chân nhưng ở đây “đi” còn là sự chuyển biến từ sự vận động của đôi chân đến sự vận động của tâm hồn. “mộng du” là thoát khỏi thế giới thực tại và sống trong thế giới khác, một thế giới đầy ánh sáng và hương thơm. Có lẽ ngay cả lúc chết, Lor-ca vẫn tự do. Cùng với sự bất tử của tiếng đàn (như cỏ mọc hoang), tâm hồn Lor-ca cũng trở nên bất diệt, sức sống của Lor-ca kẻ thù không thể nào hủy diệt.

Qua bài thơ “Đàn ghi-ta của Lor-ca”, Thanh Thảo đã xây dựng hình tượng Lor-ca giống như chú chim sơn ca của xứ sở bò tót. Những hy sinh cho công cuộc đổi mới cách tân nghệ thuật và cải cách chế độ đã đưa Lor-ca trở thành tượng đài bất diệt trong lòng mỗi người dân xứ sở Tây Ban Nha nói riêng và những người yêu tự do nói chung.

Phân tích hình tượng Lorca trong Đàn ghi-ta của Lor-ca của Thanh Thảo
Đánh giá bài viết
Loading...

Share this post